Overheid

Een overheid die er in slaagt de door burgers gewenst publieke waarde te realiseren, is daarmee het fundament voor een 'gezonde' en gewaardeerde samenleving.

Overheden in Nederland doen het zo slecht nog niet, stelt (o.a.) Scott Douglas in 'Positieve Bestuurskunde'. Evengoed is de beleving van de burger vaak minder positief. En ook de WRR constateert dat de overheid bijvoorbeeld de redzaamheid van burgers structureel overschat. 

De overheden zijn voor een aanzienlijk deel verantwoordelijk voor het realiseren van publieke waarde. De afgelopen decennia zien we echter dat de focus verschoven naar interne doelen en regelgeving. De dialoog met de burger ontbreekt helaas veelal. Gevolg is dat de burger weinig binding meer heeft met zowel de landelijke als de lokale overheden. De indruk is dat juist de kwesties waar burgers zich zorgen over maken niet tot de focus van de huidige overheden behoren.

Het kan en moet dus beter. De recente 'Corona-crisis' laat helder zien dat zodra de overheid wel de concrete vragen en zorgen van burgers adresseert, er brede waardering en maatschappelijke samenhang ontstaat.

In 'Recognizing Public Value' laat Mark More in enkele cases zien hoe een lokale overheid veel meer publieke waarde kan realiseren. De spanning tussen maatschappelijke waarde, beschikbaar budget en verantwoording is daarmee niet weg, maar het is zowel intern als voor de burger duidelijk waar de focus ligt en dat blijkt aanzienlijke resultaten op te kunnen leveren.

Zoals Herman Tjeenk Willink terecht aangeeft, kunnen  we niet voor alles wat maatschappelijk niet goed gaat naar de overheden wijzen. Burgers, bedrijven en instellingen zullen samen met de overheden aan de slag moeten in 'vitale coalities'. Overheden kunnen daarin een initiërende, stimulerende en faciliterende rol spelen. Bijvoorbeeld zien we al samenwerkingen tussen gemeenten, onderwijs en bedrijven rond de 'Sustainable Development Goals. Zie ook het 'Right to Challenge', dat burgers in staat stelt taken van de lokale overheid over te nemen.

  Doel is het structureel realiseren van Maatschappelijke Waarde, 

gericht op en in nauwe samenwerking met burgers en (regionale) partijen 


Daarbij dient een balans gezocht te worden tussen welvaart (economisch belang), welzijn (bijvoorbeeld sociaal en ecologisch) en welbevinden (persoonlijk).
Ook hier is het essentieel dat de overheid in positieve termen weet te verwoorden waar de focus ligt en waarom. En dat zichtbare resultaten worden behaald en getoond.

 De aanpak en route: zie 'De transitie'

Voor een meer structurele analyse van actuele maatschappelijke vraagstukken en de mogelijke rol van burgers, bedrijven en instellingen daarbij, zie: Revolutie.nu



Opbrengst

  • Een relevante maatschappelijke bijdrage, rol en positie voor uw overheidsinstelling
  • Een positieve beleving en waardering bij burgers en huidige werknemers, meer belangstelling van toekomstige werknemers.
  • Een samenwerking die waarde genereert, met diverse stakeholders in uw regio.



Literatuur

Moore, M. (2013). Recognizing Public Value. Harvard University Press
- Schrijer, D. (2019). Groeien aan de Maas, De verbindende kracht van Vitale Coalities 
Douglas, S, Steen, T. & van der Wal, Z. (2019). Positieve bestuurskunde. Naar een robuust positief perspectief op de overheid. Boom-bestuurskunde
- Douglas, S & Noordegraaf, M. (2019). Toezicht op publieke waardecreatie, Meervoudig structureren van waardedimensies in professionele organisaties. Universiteit Utrecht  
Tjeenk Willink, H. (2019). Groter denken, kleiner doen. Prometheus 
De wettelijke verankering van het Right to Challenge
- Kees Klomp: Videocollege over Welvaart, Welzijn en Welbevinden
Marc Dortu & Janine van Niel: Van beheersing naar betrokkenheid

Zie ook

WRR: Weten is nog geen doen

Actualiteiten: Gemeenten op Organiseren20.nl